Dünyanın gözü İsviçre’de! ABD ve İran arasındaki nükleer krizde ikinci perde Cenevre’de açıldı. Trump’ın "Anlaşma yapmazlarsa sonuçlarına katlanırlar" mesajı ve bölgeye gönderilen dev uçak gemilerinin gölgesinde başlayan dolaylı görüşmeler, Ortadoğu’nun kaderini belirleyecek. Masada diplomasi, ufukta ise B-2 bombardıman uçaklarının gölgesi var!
Küresel istikrarı tehdit eden nükleer gerilimde tansiyon Cenevre’de düşürülmeye çalışılıyor. ABD ve İran heyetleri, nükleer program ve ekonomik yaptırımlar konusundaki anlaşmazlığı çözmek üzere Umman’ın arabuluculuğunda ikinci tur görüşmelere oturdu. Ancak bu kez masada sadece dosyalar değil, ABD’nin dev askeri yığınağı da var.
Trump: "B-2'leri Göndermek Zorunda Kaldık"
ABD Başkanı Donald Trump, Air Force One uçağında gazetecilere yaptığı açıklamada süreci "çok önemli" olarak nitelendirdi. Tahran’ın bu kez müzakere için daha "motive" olduğunu savunan Trump, geçtiğimiz yaz düzenlenen operasyonlara atıfta bulunarak sert bir mesaj verdi:
Donald Trump: "Anlaşma yapmamanın sonuçlarıyla karşılaşmak istemediklerini düşünüyorum. Nükleer potansiyellerini etkisiz hale getirmek için B-2 hayalet bombardıman uçaklarını göndermek yerine bir anlaşma yapabilirdik. Ama onları göndermek zorunda kaldık. Umarım bu kez daha makul davranırlar."
Savaş Gemileri Bölgede: Diplomasinin "Sert" Yüzü
Görüşmeler sürerken ABD’nin Ortadoğu’daki askeri varlığı en üst seviyeye ulaştı.
BBC Verify tarafından doğrulanan uydu görüntülerine göre,
USS Abraham Lincoln uçak gemisi İran yakınlarında konuşlanmış durumda. Ayrıca;
- Dünyanın en büyük savaş gemisi USS Gerald R. Ford'un bölgeye ulaşması bekleniyor.
- ABD muhripleri ve savaş uçaklarının sayısında ciddi bir artış tespit edildi.
Tahran’ın Yanıtı: "Tehditlere Boyun Eğmeyeceğiz"
İran kanadı ise görüşmelere
"adil ve eşitlikçi bir anlaşma" niyetiyle katıldığını ancak askeri baskılara teslim olmayacağını vurguluyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Araqchi, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada,
"Masada olmayan tek şey; tehditler karşısında boyun eğmektir." dedi.
İran, ABD’nin hamlesine karşı
Hürmüz Boğazı'nda geniş kapsamlı bir deniz tatbikatı başlatarak gövde gösterisi yaptı. Dünyanın petrol ihracat damarı olan bölgedeki Devrim Muhafızları (İDGK) hareketliliği, müzakerelerin tansiyonunu yükseltiyor.
| Konu |
ABD'nin Talebi |
İran'ın Beklentisi |
| Nükleer Program |
Tam denetim ve kısıtlama |
Barışçıl amaçlı hakların korunması |
| Yaptırımlar |
Kademeli kaldırma |
Derhal ve tam ekonomik serbestlik |
| Füze Programı |
Müzakere masasına dahil edilmeli |
"Kırmızı çizgi", tartışılamaz |
| Arabulucu |
Umman / Steve Witkoff & Jared Kushner |
Umman / Adil statü |
Börte Medya Analizi: Diplomasi mi, Zaman Kazanma mı?
Börte Medya olarak vurguluyoruz: Cenevre'deki bu dolaylı temaslar,
Trump yönetiminin
"maksimum baskı" stratejisinin bir ürünüdür. Geçtiğimiz yaz gerçekleşen B-2 bombardımanları, İran’ı masaya oturtmuş görünse de sahadaki Hürmüz Boğazı tatbikatları gerilimin her an patlayabileceğini gösteriyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun
"zor olacak" nitelemesi, sürecin bıçak sırtında ilerlediğinin kanıtıdır. Bölgedeki
Türk çıkarlarını da yakından ilgilendiren bu nükleer satrancı anbean takip etmeye devam edeceğiz.