MİLLİ KİMLİK DİNDARLIĞA ENGEL MİDİR? GERÇEKLER VE İLAHİ MÜJDELER!
Milli kimlik ve Türklük şuuru dine aykırı mıdır? Ahmet Okutan; ayetler, hadisler ve Elmalılı tefsiri ışığında milli benlik ile dindarlık ilişkisini Börte Medya'da yazdı.
MİLLİ KİMLİK DİNDARLIĞA ENGEL MİDİR?
İnsanların farklı renk ve dillerde yaratılmış olmasını Allah’ın sınırsız gücünün belgelerinden sayan Kur’an-ı Kerim (Rum,22), aynı zamanda kimliklerin de farklı konumlandırıldığına işaretle bu farklılığın hem kendi ait olduğu milletin farkında olmasına hem de başka boylara ya da milletlere mensup kimselerin tanınmasına katkı sunduğunu da hatırlatır (Hucurat,13) ki, bu da insanın dindarlığı yanında, içinde gözünü açtığı boya veya millete aidiyetini gösteren bir kimliğinin olması gerektiğine bir işaret olsa gerektir.
Bilinen bir husustur ki, dindar olsun ya da olmasın yeryüzünde yaşayan herkes ait olduğu milleti gösteren bir kimliğe sahiptir ve kendini bu kimlikle görünür hale getirir. Yani Japon milleti, Alman/Germen milleti, Amerikan milleti, Arap milleti, İran milleti vb. olduğu gibi Türk milleti de vardır ve bu aidiyet diğer milletlere mensup insanların dindarlığına zarar vermediği gibi Türk’üm diyen kimsenin dindarlığına da herhangi bir zarar vermez.
Yolda yürürken iki kişinin fili kavgasına tanık olan Hz. Musa’nın kendi halkından olanın yardımına koşması (Kasas,16), Hz. Peygamberin, kendileriyle aynı toplumdan olmalarını hatırlatarak müşrikleri insaflı olmaya çağırması (Şura,23) gibi ilahi hatırlatmalar da insanın kaçınılmaz olarak ait olduğu toplum üzerinden bir kimlik oluşturma ihtiyacında bulunduğunu gösterir. Buna milli kimlik demek de mümkündür. Ayrıca böyle bir kimlik edinmenin İslam dini açısından herhangi bir sakıncası da yoktur. Unutmamak gerekir ki, tercihe dayanan inançtır, milliyet ise, insanın tercihi değil, kaderidir; çünkü onun başka alternatifi yoktur ve insan da kaderine boyun eğmekten başka bir seçeneğe sahip değildir.
Uzun zamandan beri bir kavram kargaşası içinde olup yanlış değerlendirmelerle insanlarımızı ümitsizliğe ve bunalıma sürüklemeye çalışan birtakım çevrelerin milliyetimizi unutmayı da İslam dininin gereklerinden saydığı bilinen bir husustur. Ne var ki, gittikçe dozu arttırılan bu durum iyice ayyuka çıkmış ve özellikle gençler arasında bunalım aşamasına gelmiştir. Çünkü insanın kutsal saydığı bir olguya hücumu hiçbir benlik hoş karşılayamaz ve bunu yapanlara da iyi niyetli kimseler olarak bakmaz. Bunun için günümüzde kutsallık atfettiğimiz değerlerimize karşı daha duyarlı ve bilinçli olmak önem kazanmış bulunmaktadır. Bu duyarlılığa katkısı olur ümidiyle birkaç hususa temas etmekte yarar olabilir:
“Türk’üm” demeyi günah sayan ve “Türkiye İran’la savaşa girdiğinde İran’ın yanında yer almak gerekir” şeklinde hadis uyduranların iyi niyetli olmadıkları ya da en azında ne dediklerinin farkında bulunmadıkları çok açıktır.
Öncelikle belirtmeliyiz ki, kendi kimliğini bilmeyen, dolayısıyla tarihinin bilincinde olmayan hiçbir toplum kültür yönünden var olamaz ve böyle olunca da diğer milletlerin uydusu olması, yani asimilasyona uğraması kaçınılmaz olur. Bundan kurtulmanın yolu da bizi biz yapan değerler hususunda zihnimizi hep diri tutmak ve gençlerimizi bu değerler hususunda donanımlı kılmaktır.
Bizi biz yapan değerler de genel olarak, vatan, bayrak, din, dil, tarih, kültür ve örf birliğidir. Bunların vücut bulduğu bir toplum “Millet” adını alır, bunların bulunmadığı bir toplum da “Ahali” olarak kalır.
Hz. Adem’den beri var olan insanlık zaman içinde birçok aşamalardan geçmiş ve nihayet “Millet” aşamasına gelmiştir. İşte bu aşamada her insan bir milletin ferdi olma bilincine ermiştir. İşte bir millete mensup olan kimse aynı zamanda milliyetçi olarak nitelendirilmiştir. Bir gruba ya da partiye mensup kimsenin grupçu veya partici olarak nitelendirilmesi de böyledir. Bu da kişinin ait olduğu yerin açığa vurulması demektir.
Milliyetçilik, bir milletin milli benliğinin bilincine varması ve ülke bütünlüğünü sağlaması ve yükseltmesi ilkesidir. Kısaca, “Milliyetçilik, kişinin ait olduğu milletini sevmesi ve onun yükselmesi için canla başla çalışması demektir” de diyebiliriz.
Türk Dil Kurumuna göre milliyet, “Millete özgü olma durumu, ulusallık, bağlı bulunulan millet, tabiiyet” demektir. Milliyetçi de “Milliyet ilkesini benimseyen, ulusçu” demektir. Yine aynı kuruma göre milliyetçilik, “Maddi ve manevi açılardan millet ve ülkesinin çıkarlarını her şeyin üstünde tutma anlayışıdır”
İşte bu milliyetçilik anlayışı insanda heyecan ve atılım meydana getirdiği için ülke için alışmaya, dolayısıyla üretmeye de kaynaklık eder. Milli bir maç seyredilirken duyulan his, tam anlamıyla mili bir duyuştur, oyundaki insanın uğrunda mücadele verdiği milletini temsil ettiği için olağanüstü gayret sarfetmesi de işte bu hislerin fiiliyata geçmesi demektir. Böyle bir duygunun her insanda bulunması son derece normal bir durumdur, anormal olan ise böyle hislere sahip olamamaktır.
Günümüzde milliyetçilik iddiasında bulunmayan tek bir devler dahi yoktur. Zaten devlet olmak milliyetçi olmayı zorunlu kılar. Peki, sormak gerekmez mi, Arap milliyetçiliği Arapların Müslümanlığına zarar vermiyor da Türk milliyetçiliği Türklerin Müslümanlığına nasıl oluyor da zarar veriyor? Şimdi mesela Irak’ta, Hicaz topraklarında yaşayan kimse “Ben Arabım” diyecek ve dindarlığı zarar görmeyecek, ama Müslüman atalarımızın kanlarıyla sulanmamış tek karış yeri bulunmayan ve TBMMM. Tarafından “Cennet vatan” olarak nitelendirilmesi yasallaştırılan bu ülkede yaşayan kimse “Ben Türküm” derse diniyle ters düşecek, öyle mi? Ya da Farsça olan “Huda” kelimesini Allah ismi yerine, “Peygamber” kelimesini “Resul/Elçi” yerine kullanmanın bir sakıncası yok, ama Allah kastedilerek kullanılan ve Türkçe olan “Tanrı” demek yasak, öyle mi?
Şunu bilmek gerekir ki, bir kelime, ona yüklenen anlama göre değer ifade eder ve siz bir kelimeye yüklediğiniz anlam ne ise, o tamamen size ait olur. Yani herhangi birinin bir kelimeye yüklediği anlamı başkasının tespit etme hakkı yoktur. Ayrıca dünyadaki bütün insanlara Allah’ı kendi lisanlarıyla ifade etmelerine bir yasak getirmek de hiç kimsenin hakkı olmasa gerektir.
Hiç şüphe yok ki, bu değerlendirmeler son derece temelsiz değerlendirmelerdir ve böyle değerlendirmelerde bulunanlar ya kötülük peşindedirler ya da son derece bilgisizlik ve gaflet içindedirler. Dolayısıyla onlara karşı uyanık olmak ve gençlerimizi de şerlerinden korumanın tedbirlerini almak zorundayız.
Kendi tarihimizle bizden daha iyi Müslüman oldukları iddiasında bulunulan Arapların tarihiyle bir karşılaştırma yaparsak Türk kimliğimiz ve tarihimizle neden onur duymamız gerektiğini çok daha iyi anlarız.
Irak’ın Kuveyt’i işgali nedeniyle bayrağında kelime-i Tevhid yazılı olduğu için süper Müslüman zannedilen Suudi Arabistan Krallığı, başta ABD olmak üzere bütün Hristiyan Avrupa devletlerini imdada çağırmış ve ordularını kutsal topraklarda ağırlamıştır. Demek ki, Müslümanlığın yanında bir de millilik gerekir. Nitekim millilik duygusu hat safhada olan Türk’ün beş bin yıllık tarihinde böyle bir acziyet hiç olmamıştır. Bunun için Türk milletini bu haliyle takdis eden sadece Türkler değil, insaf ve izan sahibi birçok Müslim ve gayr-i Müslim tarafından takdis edilmiştir.
Mesela Pakistan devletinin kuruluşunda fikir öncülüğünde bulunmuş, düşünür, şair Muhammed İkbal, Trablus’u İtalyanların işgaline karşı koruyan Türkler için şunları söylemiştir:
“Yalnız bir şey getirdim
Kutlanmış tekbirlerle
Bir şişe kan ki,
Eşi yoktur cennette bile.
Bu, senin ümmetinin namus vicdanıdır,
Bu, Trablus şehidi Mehmetçiğin kanıdır”
Yine İkbal’in, “Müslüman devletler eski değerleri tekrar eder dururlar, Türkiye ise, yeni değerler üretmek yolundadır” dediğini de eklemek gerekir.
Hristiyan bir Avrupalı olan Alphonse La Martin de şunları kaydeder: “Türkler bir ırk ve millet olarak yeryüzünün en şerefli insanlarıdır. Seciyeleri pek yücedir. Bence insanlığa şeref veren böyle bir milletin düşmanı olmak, insanlığın düşmanı olmaktan farksızdır”.
Sözü fazla uzatmamak için Türklerle ilgili buna benzer birçok takdir ve takdis ifadeleri olduğunu belirtelim ve Türkleri takdir ve takdis edenlerin başında Arap düşünür Cahiz’in geldiğini hatırlatmakla yetinelim.
Ancak milliyetçilikle ırkçılık kavramlarının birbirinden farklı olduğunu ve İslam’ın ırkçılığı yasakladığını, fakat milliyetçiliği yasaklamadığını, tam aksine teşvik ettiğini bilmek de gerekir. Bu hususta rehberliğine başvuracağımız ilk kişilik de şüphesiz Hz. Peygamber olmalıdır.
Bir gün ashaptan kimileri Hz. Peygambere, “Asabiyet/ırkçılık nedir Ya Resulallah?” diye sormuşlar, o da şöyle cevap vermiştir: “Asabiyet/ırkçılık, zulüm ve haksızlık konusunda kavmine/ait olduğun milletine yardım etmendir” (Ebu Davut, Edep).
Hz. Peygamber, Milletini yüceltme ve savunma hususunda da şöyle buyurmaktadır: “Sizin en hayırlınız, sınırı aşıp günaha girmemek şartıyla milletini savunan kimsedir” (Ebu Davut, Edep). Buna karşılık aslına ve nesebine değer vermeyip onu inkâr eden kimse için de şöyle demektedir: “Bir kimse, babası olmadığını bile bile başkasına nesep iddia ederse bilmeli ki, nankörlük etmiştir. Herhangi bir kimse de aralarında bir bağ ve yakınlık olmayan bir milletten olduğunu söylerse, böyle soysuz kimse de bizden değildir; o varsın cehennemdeki durağına hazırlansın” (Tecrid-i Sarih Tercüme ve Şerhi, 9/224).
Kur’an, insanlık için iyilik ve güzellik üretmede yarışma prensibini öngörür (Maide,48) ve bu prensibe göre hareket edenleri takdir eder. Buna göre iyilik ve güzellikte, hak ve adalette değerler üretmiş bir milletin yaptıklarını yok saymak ya da görmezden gelmek doğru değildir. Bu da böyle bir özelliğe sahip olan Türk milletinin takdir ve takdisini gerekli kılar. Yani Merhum Akif’in ifadesiyle “Hakka tapan milletin” hak ve adalet yolunda ürettiği değerlerle övünmesi bu millete ait herkesin vicdan borcudur.
Akif’in “Enbiya yurdu bu toprak, şüheda burcu bu yer,
Bir yıkık türbesinin üstünde Mevla titrer”
dediği Anadolu, Haçlıların istilasına uğradığı Millî Mücadele yıllarında bir başka düşünürümüz Yahya Kemal de şöyle niyazda bulunuyordu:
“Şu kopan fırtına Türk ordusudur Ya Rabbi!
Senin uğrunda ölen ordu budur Ya Rabbi!
Ta ki, yükselsin ezanlarla müeyyed namın,
Galip et, çünkü bu son ordusudur İslam’ın!”
Mehmet Akif’in burcu burcu milliyetçilik kokan şu mısraları da bize çok şeyler söylemektedir:
“Müslüman mülkünü her yerde felaket vurdu,
Bir toprak kalıyor dinimizin son yurdu,
Bu da çiğnendi mi, çiğnendi demek şer’i Mübin,
Haksar eyleme Ya Rabbi onu olsun, Âmin!”
Yeri gelmişken Maide suresinin 54. Ayetine bakmakta da yarar vardır. Bu ayette şöyle buyurulmaktadır: “Ey iman edenler! İçinizden her kim dininden dönerse bilsin ki, Allah böylelerinin yerine öyle kimseler getirir ki, Allah onları sever, onlar da Allah’ı severler. Onlar inananlara karşı şefkat ve merhametli, inkarcılara karşı da son derece sert ve tavizsiz davranırlar; Allah yolunda savaşırlar, kendilerine dil uzatanların incitici sözlerine de hiç aldırmazlar. İşte bütün bu özellikler Allah’ın bahşettiği bir lütuftur ki, Allah onu dilediğine verir. Unutmayın ki, Allah lütfu bol, ilmi sınırsız olandır” (Maide,54).
Geniş kültürlü, mütefekkir, hattat, şair, Fransızcadan tercümeleri bulunan ve felsefi düşünce ve pozitif ilimler alanında sağlam bir anlayışa sahip olan ünlü müfessirimiz Elmalılı Muhammed Yazır, bu ayetin yorumunda şunları kaydetmektedir:
“Fertleri, küçük grupları bırakalım da en büyüklerinin örneklerine bakalım. Önce Araplar kavimden kavime bu hizmeti yapmışlar, sonra Emevilerin son zamanlarında olduğu gibi bu hizmet Arap’tan Farsilere geçmiş ve hadiste de belirtildiği gibi (Tecrid-i Sarih, 11/202) onlar da hem manen hem de maddi olarak pek büyük hizmetlerde bulunmuşlar, sonra bunlar da aynı duruma gelmiş/dini hassasiyetlerini kaybetmişler, bu defa da Allah bu hizmeti Türklere nasip etmiş, Arapların ve Farsların kıymetini bilemeyip zayi ettikleri İslam devletini ele alarak İstanbul’a ve oradan da hemen hemen yeryüzünün her tarafına yaymışlardır. Dolayısıyla bu ilahi vaadin işaretiyle Türkler müjdelenmeye hak kazanmışlardır. Bu da demek oluyor ki, onlar da İslam nimetinin değerini bilmez ve inkara saparlarsa bu konumlarını Allah’ın takdir edeceği başka bir topluluğa terk etmeye mecbur kalacaklardır” (Elmalılı, Hak Dini Kur’an Dili, 3/1719–1720).
Şu var ki, bugüne kadar ne Türk milletinde bir sapma olmuş ne de İslam’a ondan daha çok hizmeti geçen bir topluma rastlanmıştır. Dolayısıyla böyle bir ilahi vaadi Türk milleti için bir lütuf ve bir onur saymak ve onunla övünmek ırkçılık mıdır, yoksa Türk çocuklarını atalarının yolunda yürüme hususunda bir teşvik midir; biraz düşünmek gerekmez mi?
Hz. Peygamber yeni inen Cuma suresinin, “Ümmi/vahiy kültürüne sahip olmayan bir topluma kendi içlerinden Allah’ın ayetlerini okuyup tebliğ eden, onları her türlü şirk ve inkardan arındıran, ilahi kelamın hem anlam ve mesajını hem de bu mesajın hayata nasıl aktarılacağını öğreten bir Peygamber gönderen O’dur. Oysa onlar daha önce büsbütün bir sapıklık içindeydiler. Allah bu Peygamberi aynı zamanda henüz onlara katılmamış diğer insanlara/gelecek kuşaklara da göndermiştir. O, sınırsız güç sahibidir, her işi yerli yerince yapar” (Cuma,2–3) mealindeki ayetlerini okuyunca ashaptan bazıları, “Bize erişemeyen kimselerden kastedilenler kimlerdir?” diye sormuşlar, o da elini Farisi Selman’ın omuzuna koymuş ve şöyle karşılık vermiştir: “Şunlardan, yani Arap olmayanlardan öyle erler vardır ki, iman ve dindarlık Süreyya yıldızının yanında da olsa mutlaka ona yetişip onu bulurlar” (Tecrid-i Sarih Tercüme ve Şerhi, 11/202).
Buhari hadislerinin tercüme ve şerhini yapanlardan biri olan ünlü din bilgini Kâmil Miras bu hadisin yorumunda şunları kaydediyor: “Hadiste bildirilen ve Süreyya yıldızına kadar yükselen iman yüceliğini İslam dinine hizmetle bir millete tahsis etmek gerekirse, hiç şüphesiz bu şeref kılıcıyla, ilim ve fikirleriyle her milletten çok hizmet ettiği tarihen sabit olan Türklere aittir” (Tecrid-i Sarih Tercüme ve Şerhi, 11/212).
Görüldüğü gibi Türk çocuklarının milliyetçi olmak ve atalarıyla övünmek için birçok nedenleri vardır. Bu övünmek de kuru bir söylemden ibaret kalmayıp aynı hız ve aynı heyecanla ataların yolunu takip olmalı ve onlarda olduğu gibi milli ruh hep diri tutulmalıdır.
Bunun için de bazı düşünce fukarası gafillerin muazzez dinimizi ülkemiz ve insanımız aleyhinde kullanarak mevcut birtakım yanlışlık ve eksiklikleri Türk milletini İslam dışı göstermeye dayanak yapmalarına asla aldanmamalıyız. Çünkü böyle bir anlayış İslam’a bin yıldan beri hizmet veren bir milletin yok sayılması demektir. Türk milletini yok saymak ise, sadece bizim insanımıza değil, bütün insanlığa, özellikle de bütün Müslümanlara bir kötülüktür. Zira Türkiye’nin zaafa uğraması halinde İslam’ın aydınlık yarınlarından söz etmek mümkün olmaz. İnanıyorum ki, İslam’ın yarınlarına umut olacak heyecan yine bizim topraklarımızda vücut bulacaktır. Çünkü bu toprakların çocukları Ashab-ı Kirama denk hizmetlerde bulunmuş ve ilahi övgüye mazhar olmuş kimselerdir. Akif’in dizeleriyle söylersek;
“Ne büyüksün ki, kanın kurtarıyor tevhidi
Bedrin Arslanları ancak bu kadar şanlıydı”.
Bütün bunlardan sonra diyebiliriz ki, Türk milletini yüceltmek ideali etrafında birlik oluşturmaktan başka bir seçeneğimiz yoktur. Bunun için öncelikle muazzez dinimizi yanlış yorumlayan, kimi zaman da özel çıkarı için kasıtlı olarak değiştiren kimselere asla itibar etmemeliyiz. Üzerinde yaşadığımız cennet vatanımızı gözümüz gibi korumalı ve bir yedeğinin olmadığını hiçbir zaman aklımızdan çıkarmamalıyız.
Unutmayalım ki, milleti, vatanı, bayrağı ve milli bütünlüğü korumak ve bu uğurda olanca gücümüzle gayret sarf etmek hem dini görevimiz hem de şeref ve vicdan borcumuzdur.
Ahmet OKUTAN