NEREDEN NEREYE: BİR TOPLUMUN SESSİZ AMA DERİN ÇÖKÜŞÜ!
Zaman mı hızlandı, yoksa biz mi yavaş yavaş çürümeye alıştık? Ne ara yanlışlar normalleşti, ne ara utanmak “eski kafa” oldu? 2000 yılı öncesiyle bugünü yan yana koyduğumuzda karşımıza çıkan şey bir gelişim hikâyesi değil; adım adım kabullenilmiş bir çöküştür.
EĞİTİM: SAYI VAR, AKIL YOK
Bir zamanlar mezun olmak bir seviyeyi, bir birikimi ifade ederdi. Bugün ise diploma, içi boşaltılmış bir kâğıt parçasına dönüştü. Üniversiteler bilgi üretmiyor, itaatkâr kalabalıklar üretiyor. Sorgulayan, düşünen, itiraz eden değil; ezberleyen, susan ve uyum sağlayan bireyler makbul. Nitelik yerine nicelik, bilgelik yerine sınav tekniği, ahlak yerine “idare etme” kültürü yerleştirildi. Sonra da bu toplumdan adalet, vicdan ve feraset bekledik.
MANEVİ ÇÖKÜŞ: BİNALAR AYAKTA, RUHLAR YIKIK
Camiler hâlâ orada. Minareler hâlâ göğe uzanıyor. Ama içleri boş. Sadece fiziken değil, manen de boş. Eskiden inanç hayatın merkezindeydi. Şimdi ise vitrin süsü. Sözde dindarlık arttı ama merhamet azaldı. Gösteriş çoğaldı, samimiyet kayboldu. İbadet var, ahlak yok. Dil var, kalp yok.
AHLAKİ ÇÖKÜŞ VE RÜŞVET: UTANMA DUYGUSUNUN ÖLÜMÜ
Bir zamanlar rüşvet bir suçtu. Şimdi “sistem böyle” deniyor. Bir zamanlar haramdan korkulurdu. Şimdi “bir yolunu bulmak” zekâ sayılıyor. Hırsızlık kılıfla, adaletsizlik gerekçeyle, ahlaksızlık bahanelerle meşrulaştırıldı. Vicdan susturuldu, çıkar yüceltildi. Ve en tehlikelisi: Bu duruma alıştık. Alışmak, çöküşün son evresidir.
ADALET VE KURUMLAR: GÜVENİN ENKAZI
Adalet, güçlüye göre eğilip bükülen bir kavrama dönüştü. Kurumlar işlevini değil, sadakatini konuşur oldu. Liyakat öldü, torpil dirildi. Hak aramak cesaret değil, risk haline geldi. Herkes adaletsizlikten şikâyetçi, ama herkes kendi küçük adaletsizliğinin savunucusu. Sorulması gereken asıl soru şu: Bu hale sadece “yukarıdakiler” mi getirdi bizi? Yoksa biz de susarak, görmezden gelerek, “bana dokunmayan yılan” diyerek bu çöküşün ortağı mı olduk? Her haksızlıkta sustuk. Her yanlışta “benden değil” dedik. Her ahlaksızlıkta başımızı çevirdik. Sonra da aynaya bakıp “Bu ülke neden böyle?” diye sorduk. Şimdi tekrar soruyorum: Biz bu noktaya nasıl geldik? Daha doğrusu… Gelirken kaç kez durdurabilirdik de durdurmadık? Bu kadar şeye rağmen hâlâ sessiz kalıyorsak, asıl sorun sistemde mi, yoksa bizde mi?Özgür Akgül