Ahmet OKUTAN Kimdir?
1950 Çaykara/Trabzon doğumludur. 1973 yılındaki İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü’nü bitirdikten sonra stajını Ankara müftü yardımcısı olarak yaptı ve Sulakyurt, Gökçeada, Çankaya müftülükleri ile Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu Raportörlüğü görevinde bulundu (1973-1980). 1980-1984 yılları arasındaki T.C. Essen Başkonsolosluğu Din Hizmetleri Ataşeliği görevinden sonra Diyanet İşleri Başkanlığı Mushafları İnceleme Kurulu Başkanlığı görevinde bulundu (1984-1992). 1992-1996 yılları arasında bulunduğu T. C. Karlsruhe Başkonsolosluğu Din Hizmetleri Ataşeliğinden sonra Diyanet İşleri Başkanlığı Başkanlık Vaizi olarak görev yaptı (1996-1999). 1999-2006 yıları arasında bulunduğu Bolu Müftülüğü görevinden sonra 2006-2010 yılları arasında Tekirdağ Müftülüğü yaptı ve bu görevde iken 2010 yılında emekli oldu.
Çeşitli gazete ve dergilerde yayınlanmış birçok yazı ve makaleleri ile radyo ve televizyon konuşmaları yanında çeşitli yerlerde sunduğu farklı konularda 200 civarında konferansı bulunan Ahmet Okutan’ın yayınlanmış 35 kitabı ile yayına hazır bir de Kur’an meali bulunmaktadır.
ŞANLI TARİHİMİZDE EYLÜL AYI
Milattan önceye dayanan Türk tarihinin hemen hemen her günü milletimize şan ve şeref kazandıran ve üzerinde düşünülüp dersler alınması gereken nice olaylara tanıklık etmektedir. İçinde bulunduğumuz Eylül ayı da işte böyle bir zaman dilimidir. Bunun için özellikle bağımsızlık ve milli kimlik bilincini pekiştiren olayların sahnelendiği Eylül ayına kısaca bakmakta yarar vardır. Zira tarih bilincini geliştirmek ve milli tarihimizden gerekli dersleri çıkarıp geleceğe güvenle bakabilmek için öncelikle tarihi doğru okumak gerekir.
Ülkemizde her konuda yaşanan bilgi kirliliği ne yazık ki, tarih konusunda da yaşanmaktadır ki, bu kirlilikten kurtulmak, özellikle de Türk gençliğinin böyle bir duruma düşmesinin önüne geçmek için mutlaka bir şeylerin yapılması gerekir. Yoksa Türklük heyecan verici bir ideal olmaktan çıkar ve uğrunda bedel ödeme bilinci yok olup gider.
Tarih konusundaki bilgi kirliliğine örnek olarak ünlü
“Lozan Barış Antlaşma” sı ile ilgili dedikoduyu verebiliriz.
24 Temmuz 1923 tarihinde imzalanan ve Türk Milletine bütün dünyaya ben de varım dedirten bu antlaşmanın değersizleştirilmesi uğrunda deniyordu ki,
“Antlaşmada gizli bir madde yer almakta ve bu maddeye göre Türkiye’de yüz yıl boyunca hiçbir şekilde maden ya da petrol araştırılması yapılamayacak, yani topraklarımız yüz yıl boyunca ipotek altında olacak; ama yüz yıl dolunca istediğimiz gibi maden ve petrol araştırması yapabilecek ve zengin bir ülke haline geleceğiz”. Oysa bu antlaşmada gizli bir madde asla söz konusu değildir. İsteyen herkes metni bulur, okur ve öğrenir. Buna rağmen bu yalan yüz yıl devam etmiş ve özellikle gençlerimizin kafasını karıştırmayı sürdürmüştür. Ne var ki,
“Lozan Barış Antlaşması” nın yüzüncü yılı olan 2023’te bu iddianın koca bir yalan olduğunu başta iddia sahipleri olmak üzere herkes öğrenmiştir. Acaba iddia sahipleri bundan bir utanç duymuşlar mıdır? Ne gezer, kim bilir, belki de başka tarihi yalan ve saptırmalara yönelmişlerdir. İşte bunun için böyle yalan ve saptırmalara karşı çok dikkatli ve bilinçli olmak zorundayız.
Türk tarihi boyunca Eylül ayı içinde vücut bulmuş bazı önemli ve hayati olaylar şunlardır:
1 Eylül 1922; Mustafa Kemal Paşa’nın, Türk ordularını büyük zafere ulaştıran,
“Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri!” emrini verdiği tarihtir.
2 Eylül 1541; Budin Osmanlı İmparatorluğuna bağlanmıştır.
4 Eylül 1543; Kanuni Sultan Süleyman’ın komutasındaki Türk ordusu Belgrad’ı fethetmiştir.
4 Eylül 1919; Bağımsız Türkiye Cumhuriyeti Devletinin kurulmasına temel oluşturan Sivas Kongresi toplanmıştır.
4 Eylül 1669; Girit adası Venedikliler tarafından Osmanlı imparatorluğuna devredilmiştir.
5 Eylül 1063; Büyük Selçuklu ve aynı zamanda Batı Türklüğünün en büyük sultanı Tuğrul Han vefat etmiştir.
Türklük için çok büyük önem arz eden ve İslam dinine yönelik hizmetleriyle öne çıkan Tuğrul Han, himayesine girmek isteyen Abbasi Halifesi el-Kaim Billah’a sadece din işleriyle ilgilenmeyi kabul ettirmiş ve devlet işlerini kendi üzerine almıştır.
Bu konuda Erkan Göksu şunları kaydetmektedir: "Türk devlet ve siyaset düşüncesini o dönemdeki diğer İslam toplumlarında mevcut devlet ve siyaset düşüncesinden ayıran en temel unsur, din ve dünya, yani din ve devlet işleri arasına koyduğu mesafeydi. Maverdi, Turtuşi, Gazali, Nizamülmülk gibi Arap ve Fars kökenli İslam siyaset kuramcılarının,
“Din ve devlet ikiz kardeş gibidir” görüşünün tam zıddı olan bu düşünce en açık ve güçlü ifadesini Türk düşüncesinin ürünü olan
Kutadgu Bilig’de bulmuştur. Esasen Zahid/Sufi karakteri Odgurmuş’un ısrarına rağmen onun yanında kalmaması ve hükümdara,
“Din dalı ile dünya dalı birbirine karşıdır, ikisi birbirine yaklaşmaz. Bunların yolu birbirini keser” şeklindeki öğüdü bu konuda son derece çarpıcı bir örnektir.
Türk devlet ve siyaset düşüncesinde yer alan din ve dünya işlerinin ayrı tutulması meselesinin fiili, hatta resmi uygulaması Büyük Selçuklular dönemine rastlar. Zira Büyük Selçuklular Abbasi hilafet merkezi Bağdat’ı kendi hakimiyet sahası içine aldıktan sonra hilafet merkezine Türk imparatorluğunun bir vilayeti, başkentten sonra gelen ikinci büyük şehri gözü ile bakmış ve sultanlar daime saygı gösterdikleri halifeyi muhterem bir vatandaş addetmişlerdir. İlk defa Barthold tarafından işaret edilen Selçuklu devletindeki bu dini ve dünyevi hakimiyet sahasının ayrılması fikri 1055’te Bağdat’a giren Tuğrul Beyin halife el-Kaim’in yıllık para ve erzak tahsisatını artırmakla iktifa ederek dünyevi meseleleri kendi üzerine alması şeklinde tatbik mevkiine konmuştur"
(E. Göksu, Türkler Nasıl Müslüman Oldu? Shf,162-163).
Bu da demektir ki, tarih bilgisinden yoksun kimi kişilerin dediği gibi Türk Devleti laikliği Fransa’dan değil, bizzat kendine kaynaklık eden Büyük Selçuklulardan almıştır. Daha da ilginç olanı ise, Fransa’nın laikliği Sultan Tuğrul’dan almış almalarıdır.
6 Eylül 1514; Tebriz Yavuz Sultan Selim komutasındaki Türk ordusu tarafından fethedilmiştir.
6 Eylül 1919; Türkiye Büyük Millet Meclisine temel oluşturan
“Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti” kurulmuştur.
7 Eylül 1566; Karaların Hakanı, Denizlerin Sultanı olarak şöhret bulan ve Türk’ün hakimiyetini bütün dünyaya kabul ettiren Kanuni Sultan Süleyman’ın vefat tarihidir.
8 Eylül 1566; Kanuni Sultan Süleyman komutasındaki Türk ordusu Zigetvar’ı fethetmiştir.
9 Eylül 1570; Lefkoşa Osmanlı ordusu tarafından Venediklilerden teslim alınmıştır.
9 Eylül 1922; Türk orduları İzmir’e girmiş ve bu şehir ebediyen Türklerin olması sağlanmıştır.
10 Eylül 1526; Kanuni Sultan Süleyman komutasındaki ordu Belgrad’ı fethetmiştir.
13 Eylül 1921; Mustafa Kemal Paşa’nın komutasındaki Türk ordusu Sakarya meydan savaşını kazanmıştır.
16 Eylül 1123; Elaziz/Elâzığ, Selçuklular tarafından fethedilmiştir.
17 Eylül 1176; Anadolu Selçuklu Sultanı II. Kılıç Arslan’ın, Bizans İmparatoru I. Manuel ile yaptığı ve Anadolu’nun Türk yurdu haline gelmesini sağladığı Miryokefalon savaşının zafer tarihidir.
18 Eylül 1058; Büyük Selçuklu Devletinin Bizans’la yaptığı ve zaferle sonuçlandırdığı ilk büyük meydan savaşı olan Pasinler savaşının tarihidir.
18 Eylül 1922; Batı Anadolu’nun düşman işgalinden tamamen kurtulduğu tarihidir.
19 Eylül 1921; Sakarya meydan savaşının kazanılmasından sonra Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’ya Gazi unvanı ile Mareşal rütbesinin verildiği tarihtir. Ayrıca 19 Eylül günü, canını vatan uğrunda ortaya koyan kahraman gazilere duyulan minnet ve şükranın bir ifadesi olarak her yıl, 27 Haziran 2002 tarih ve 4786 sayılı kanun gereği
“Gaziler Günü” olarak kutlanmaktadır.
22 Eylül 1520; Anadolu Türklüğünün birlik ve bütünlüğünü sağlayan Yavuz Sultan Selim Han’ın vefat tarihidir.
25 Eylül 1396; Yıldırım Bayezıd Han’ın İslam dünyasında şöhretini artıran ve Osmanlı İmparatorluğunun Balkanlarda egemenliğini sağlayan orta çağın son büyük Haçlı Ordularını hezimete uğrattığı Mohaç zaferinin tarihidir.
26 Eylül 1932; Mustafa Kemal Paşa’nın isteği üzerine
“Birinci Türk Dili Kurultayı” toplanmıştır. O tarihen itibaren de 26 Eylül günü, ülkemizde her yıl kimliğimizi temsil eden Türkçeye sahip çıkma bilinci aşılama amacıyla
“Türk Dil Bayramı” olarak kutlanmaktadır. Ayrıca Karamanoğlu Mehmet Bey’in 13 Mayıs 1277 tarihinde yayınladığı fermanla Türkçeyi resmi dil kabul etmesi nedeniyle 13 Mayıs günü de
“Türk Dil Bayramı” olarak kullanmaktadır.
27 Eylül 1538; Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı Donanmasının Andrea Doria liderliğindeki Haçlı donanmasını yendiği Preveze Deniz Zaferinin tarihidir.
Ancak şu hususu belirtmeliyiz ki, atalarımızın fetihlerden amacı toprak kazanmak ya da fethedilen yerlerdeki insanları boyunduruk altına alıp asimile etmek değildi. Zira fetihten asıl amaç, İslam dinini imkanlar ölçüsünde tanıtıp yayılmasına zemin hazırlamaktır. Nitekim Balkanların İslamlaşması bu fetihlerin bir sonucudur. Zaten fetih de bunu gerektirir. Yoksa işgal olur ki, buna İslam’ın onay vermesi mümkün değildir. Zaten fethedilen yerlerdeki halkların ne diline ne dinine ne de kimliğine müdahale edilmiştir. Müslüman olanlar da kendi özgür iradeleriyle Müslüman olmuşlardır. Nitekim İstanbul’u, halkı genel olarak İslamlaşmış bir şehir olarak bize emanet eden ve tarihe Fatih Sultan Mehmet olarak geçen II. Mehmet bu duruma şöyle işaret etmiştir:
“İmtisal-i Cahidü Fillah oluptur niyetim,
Din-i İslam’ın mücerret gayretidir gayretim”.
Yani, “Niyetim Allah yolunda cihad edin” emrine uymaktır. Benim bütün gayretim ve çabam da sadece İslam dinini yüceltme gayretidir.
Oysa mesela Fransa’nın Fas ve Tunus gibi ülkelerde yaptığı gibi halka ana dilini dilini unutturmak, yaşam biçimlerini dayatmak ya da Amerika Birleşik Devletleri’nin yerli halkı bütünüyle yok etmek gibi müdahaleler hiçbir şekilde fetih olarak nitelendirilemez. Çünkü bu ve benzeri uygulamalar bütünüyle işgalden ibarettir. Dolayısıyla fethi işgal gibi düşünmemek gerekir
Eylül ayı içinde özel bir gün olarak kutlanan
“Gaziler Günü” için de şunları söyleyebiliriz:
Gaziler gününden asıl maksat, Türk çocuğuna motivasyon kazandırmak, milleti için uğradığı felaket ve sıkıntılar karşısında gösterdiği fedakarlığı için gaziyi onurlandırmak ve ayrıcalığını hissettirip onu hep canlı tutmaktır.
Eğer biz şehit ve gazilerimize atalarımızın layık gördüğü şanı ve şerefi hissettirmezsek, o zaman devletin bekası, milletin huzur ve mutluluğu için kim ne diye kendini riske atsın. Unutmamak gerekir ki, marifet iltifata tabidir, yani takdir edilmek insanı olağanüstü işler yapmaya sevk eder. Bu da demektir ki, şehitlik ve gaziliğe aday bulmak istiyorsak şehide de gaziye de gerekli itibarı göstermek zorundayız. Onların gereken itibarı görmemesi ise, milletin ve kutsal değerlerin itibar görmemesi anlamına gelir ki, böyle bir anlayışa vatan sever kimselerin fırsat vermesi asla düşünülemez. Yani vatan severliğimizi ancak şehitlik ve gaziliğe gösterdiğimiz ilgi ile ortaya koyabiliriz.
Gazilik birçok ülkede kutsanan ve değer biçilen bir olgudur. Mesela Amerika’da gazi beş bin dolar maaş alır ve kendisine
“Mor Kalp” madalyası verilir. Polis, madalyası olan gaziyi görünce selam durur, trafikte de aracının geçiş üstünlüğü vardır. Ayrıca özel hastane ve ömür boyu tedavi olma hakkına da sahiptir. Çalışmak durumunda ise, kendisine iş bulunur, çalışamayacaksa da ömür boyu ihtiyacı karşılanır.
Şimdi bir düşünelim bakalım ülkemizde gaziye böyle bir ayrıcalık tanınmış mıdır? Yoksa gazi kendi haline mi terk edilmiştir? Eğer öyle ise, bunun bir an önce düzeltilmesi gerekir. Unutmamak gerekir ki, vatanın varlığı ve ebediliği şehit ve gazilere bağlıdır, yani onlar olmazsa vatan da olmaz.
Eski Türklerde savaşçı toplum yapısını oluşturan kahramanlar, cesur, yiğit anlamında
“Alp” gibi bir soyluluk unvanı ile anılırlardı. İslamiyet’in kabulüyle
“Alp” geleneği yeni bir boyut kazanmış ve din uğrunda savaşanlar için kullanılmaya başlanmıştır.
Osmanlılarda bütün askerler
“Guzat-ı İslam/İslam gazileri” olarak nitelendirilmiş ve böylece ayrıcalıklarına görünürlük kazandırılmıştır. Buna göre gazilik, din uğrunda savaşanlar için özellikle Türkler tarafından
“Mücahid” karşılığında kullanılan bir unvan olmuştur.
Büyük Selçuklu Devletine adını veren Selçuk b. Dukak, gayri Müslim Oğuzlarla yaptığı savaş sebebiyle
“el-Melikü’l-Gazi” unvanını almıştır. Bunun dışında Osmanlı Devleti’nin ilk kuruluşunda yer almış olan Ertuğrul, Osman ve Orhan da gazi olarak nitelendirilmişlerdir.
Hz. Peygamber de gazilere çok değer vermiş, onları ve yakınlarını her vesile onurlandırmış ve fedakarlarını yüceltmiş, böylece gaziliğin önemine dikkat çekmiştir.
Hz. Peygamberin şehitlik ve gaziliğin üstünlükleri konusundaki sözleri onların değerine değer katmış ve bu değer özellikle Türklerde
“Ölürsem şehit olurum, kalırsam gazi!” metaforuyla gönüllerde ve zihinlerde yer etmiştir. Nitekim Hz. Peygamber şöyle buyurmaktadır:
“Kim savaşa katılmaz veya savaşa katılacak bir gaziyi donatmazsa ya da savaşa katılan gazinin ailesine, yakınlarına göz kulak olmazsa, Allah onu felaketlere uğratır” (Ebu Davut, Cihad).
Kısaca tarihimizi öğrenirken gerekli dersleri çıkarmalı ve bilmeliyiz ki, şehit ile gaziye ve yakınlarına sahip çıkmayan bir millet onur, şeref ve itibarını kaybettiği gibi millet olma ayrıcalığını da kaybeder. Türk çocuğunun böyle bir gaflete düşmesini düşünmek bile kahrolmaya yeter. Onun için Türk çocuğu milletini kahreden değil, mutlu ve bahtiyar eden kimse olmak zorundadır. Unutmayalım.
Ahmet OKUTAN